W piątek, 3 października, w Muzeum Okręgowym w Sieradzu odbyło się spotkanie poświęcone Batalionowi „Parasol” – jednemu z najbardziej znanych oddziałów Armii Krajowej, wywodzącemu się ze Szarych Szeregów, konspiracyjnego harcerstwa działającego w okupowanej Polsce. Spotkanie prowadził druh hm. Piotr Wojciech Lewandowski, ps. „Ponury”, który od blisko 15 lat gromadzi i popularyzuje historię oddziału wydzielonego do zadań specjalnych Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej. Wśród specjalnie zaproszonych na tę okazję gości znaleźli się m.in. Danuta Jastrzębska-Kloch, córka powstańca Stanisława Jastrzębskiego, ps. „Kopeć”, dyrektor Archiwum Akt Nowych w Warszawie – Mariusz Olczak, oraz Burmistrz Miasta Błaszki – Piotr Świderski. Jednostka powstała w 1943 roku z Grup Szturmowych Szarych Szeregów. Początkowo działała pod kryptonimami „Agat”(Anty-Gestapo), następnie „Pegaz”(Przeciw-Gestapo), a w 1944 roku przyjęła nazwę „Parasol”.

Jej zadaniem były akcje dywersyjne i likwidacyjne, polegające m.in. na wykonywaniu wyroków na kolaborantach i niemieckich funkcjonariuszach odpowiedzialnych za terror okupacyjny. „Parasol” wsławił się licznymi akcjami, m.in. zamachem na Franza Kutscherę, dowódcę SS i policji w dystrykcie warszawskim (1 lutego 1944 r.). W czasie Powstania Warszawskiego (1 sierpnia – 2 października 1944 r.) batalion wszedł w skład Zgrupowania „Radosław”. Walczył kolejno na Woli („Pałacyk Michla”), Starym Mieście, w Śródmieściu, na Czerniakowie i Mokotowie. Żołnierze „Parasola” odznaczali się ogromnym poświęceniem i odwagą, jednak ponieśli bardzo ciężkie straty – zginęła większość pierwotnego składu oddziału.

Ci, którzy przeżyli, byli często represjonowani przez władze komunistyczne. Po 1989 roku „Parasol” stał się jednym z symboli bohaterstwa młodzieży warszawskiej.

Emocjonalnym punktem spotkania było wystąpienie pani Danuty Jastrzębskiej-Kloch, córki powstańca Stanisława Jastrzębskiego, ps. „Kopeć”, który jako jeden z nielicznych żołnierzy Batalionu „Parasol” przeżył Powstanie Warszawskie. Stanisław Jastrzębski (ur. 10 listopada 1920 r. w Warszawie, zm. 13 kwietnia 2000 r. tamże) był żołnierzem Szarych Szeregów i Armii Krajowej, związanym z oddziałami specjalnymi „Agat”/„Pegaz”, a następnie z Batalionem „Parasol”, w którym pełnił funkcję dowódcy plutonu. Uczestniczył w akcjach specjalnych oraz w walkach Batalionu „Parasol” – m.in. w działaniach likwidacyjnych wymierzonych w funkcjonariuszy okupanta i w starciach na Woli oraz w innych rejonach miasta podczas Powstania Warszawskiego. W relacjach z akcji specjalnych pojawia się opis, w którym „Kopeć” dopada i dobija Augusta Kretschmanna, niemieckiego funkcjonariusza obciążonego licznymi zbrodniami na ludności cywilnej Warszawy. Po wojnie Stanisław Jastrzębski był aktywnym działaczem w środowiskach kombatanckich i przez lata pełnił funkcję przewodniczącego Środowiska Batalionu „Parasol”.

Spotkanie w sieradzkim muzeum było niezwykle ważną lekcją historii dla zgromadzonych w sali konferencyjnej, co podkreślał sam prowadzący. Druh hm. Piotr Wojciech Lewandowski, dzięki swojej pasji, zgromadzonej bogatej kolekcji pamiątek i dokumentów związanych z Batalionem „Parasol” nie tylko edukuje kolejne pokolenia harcerzy i młodzieży, lecz także bardzo aktywnie uczestniczy w działalności, promującej pamięć o bohaterach Powstania Warszawskiego  w naszym regionie. Kolekcję powstańczych pamiątek, Piotra Wojciecha Lewandowskiego można obejrzeć w sali konferencyjnej sieradzkiego muzeum do końca miesiąca października.