Piotr Gutbier

Sieradzki Park Etnograficzny to wyjątkowe muzeum na świeżym powietrzu — skansen położony w Sieradzu (woj. łódzkie) przy ul. Grodzkiej 1, malowniczo pomiędzy rzeką Żegliną a Zalewem Paradzianka, u podnóża zabytkowego Wzgórza Zamkowego. Park jest oddziałem Muzeum Okręgowego w Sieradzu i stanowi unikalne miejsce prezentujące tradycyjną wiejską architekturę, kulturę materialną i codzienne życie mieszkańców regionu z przełomu XIX i XX wieku oraz okresu powojennego.

Historia powstania

Idea utworzenia parku etnograficznego zrodziła się już w latach 60. XX wieku z inicjatywy ówczesnej dyrektorki Muzeum — Zofii Neyman. Prace koncepcyjne i pierwsze działania przenoszenia budynków trwały wiele lat, a oficjalne powołanie skansenu jako placówki muzealnej nastąpiło na mocy decyzji lokalnych władz w latach 70. XX wieku. Park powstał z myślą o zachowaniu dziedzictwa kulturowego Ziemi Sieradzkiej i umożliwieniu współczesnym oraz przyszłym pokoleniom lepszego poznania życia na dawnej wsi.

Najciekawsze obiekty w parku

Dom Tkacza ze Zgierza

Pierwszym obiektem, który został zrekonstruowany na terenie parku, jest Dom Tkacza przeniesiony ze Zgierza. Pochodzi z początku XIX wieku i jest przykładem tradycyjnej wiejskiej architektury, w której mieszkali i pracowali sukiennicy. Budynek posiada konstrukcję sumikowo-łatkową, dach kryty gontem i zdobione elementy elewacji. Wnętrze prezentuje autentyczne narzędzia tkackie oraz wyposażenie domu, ukazując codzienne życie dawnego rzemieślnika.

Zagroda Szczepana Muchy

W parku znajduje się zagroda ludowego rzeźbiarza Szczepana Muchy ze wsi Szałe, pochodząca z przełomu lat 50. i 60. XX wieku. To miejsce wyjątkowe nie tylko ze względu na budynki mieszkalne i pracownię artysty, ale przede wszystkim dlatego, że w jego wnętrzu, pracowni oraz ogrodzie zgromadzono bogatą kolekcję rzeźb wykonanych przez twórcę w latach 1972–1983. Mucha tworzył figury ludzi, diabłów i sceny wiejskie z jednego kawałka drewna – jego prace wyróżnia ekspresja i surowa forma, a wiele z nich zdobyło uznanie poza regionem.

Zagroda typu otwartego – serce dawnej wsi

Park prezentuje także tradycyjną zagrodę polną, odtworzoną na bazie obiektów z różnych miejscowości ziemi sieradzkiej, zachowując przy tym układ przestrzenny typowy dla regionu. W jej skład wchodzą:

  • Chałupa szerokofrontowa z Sieradza-Męki z drugiej połowy XIX w.
  • Stodoła z Rudy z początku XX w.
  • Budynek inwentarsko-gospodarczy (obórka z wozownią) z Wiertelaków (koniec XIX / początek XX w.)
  • Drewniany spichlerz tzw. kumora z Brąszewic Zabrodzia, pochodzący z około 1810 r.

Każdy z tych obiektów został starannie odtworzony z zachowaniem historycznych detali, co pozwala zwiedzającym poczuć atmosferę dawnej wsi i zrozumieć organizację życia gospodarczego tamtych czasów.

Ekspozycja narzędzi rolniczych i mała architektura

Na terenie skansenu znajduje się również wiata ekspozycyjna, gdzie prezentowane są narzędzia rolnicze i maszyny używane dawniej w gospodarstwach: pługi, brony, młocarnie, wialnie czy przetaki. Drobne elementy małej architektury, takie jak kapliczki przydrożne czy piec chlebowy, dopełniają obraz życia wsi sprzed lat.

Wydarzenia i oferta edukacyjna

Sieradzki Park Etnograficzny to nie tylko ekspozycja statyczna — placówka organizuje także warsztaty rzemieślnicze, lekcje muzealne i pokazy tradycyjnych technik. W sezonie letnim odbywają się także spotkania promujące kulturę ludową regionu. Dla szkół i grup zorganizowanych przygotowywane są dedykowane zajęcia edukacyjne, które przybliżają dawne praktyki gospodarskie i rzemieślnicze.

Dlaczego warto odwiedzić Sieradzki Park Etnograficzny?

Sieradzki Park Etnograficzny to miejsce, które ożywia historię – nie tylko pokazując zabytkowe budynki i eksponaty, ale przede wszystkim przybliżając codzienne życie mieszkańców dawnej wsi. Drewniane chałupy, rzemieślnicze warsztaty, kolekcja rzeźb Szczepana Muchy i klimatyczne wnętrza tworzą przestrzeń, w której historia staje się namacalna. To doskonała atrakcja zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i miłośników kultury ludowej czy regionalnej historii.